آموزش شیمی دبیرستان / استان خوزستان

ويژگي جالب آزمون‌هاي ايجاد شده توسط Captivate امكان طرح سوالات در تنوع‌هاي فراواني چون تستي، بلي ـ خير، جاي خالي، جواب كوتاه، وصل كردني، مرتب كردني، انتخاب تصوير، كشيدن و رها كردني و تصادفي بودن پرسش‌ها و گزينه‌ها هنگام اجراي آزمون است.

براي ايجاد يك آزمون توسط اين نرم‌افزار، پس از اجراي نرم‌افزار گزينه Blank را از پنجره شروع انتخاب كرده و پس از تعيين اندازه و ابعاد پروژه، وارد محيط برنامه مي‌شويم. داخل محيط برنامه از منوي Insert گزينه Question Slide را انتخاب مي‌كنيم تا پنجره انتخاب نوع آزمون باز شود. در اين پنجره از بين هشت نوع آزمون موجود، مورد دلخواه را انتخاب و گزينه‌هاي مربوط به آن را تكميل مي‌كنيم.

علاوه بر امكان تعريف انواع پرسش‌هاي معمول، به كمك آخرين گزينه در پنجره انتخاب آزمون، انتخاب تصادفي آزمون از داخل يك مجموعه سوال (Pool) انجام مي‌شود. با اضافه‌كردن هر پرسش پنجره مربوط به آن گشوده شده و سوال‌ها ظاهر مي‌شود. با كليك روي هر يك از آنها مي‌توانيم نسبت به تغيير محتواي آن با توجه به پرسش مورد نظر اقدام كنيم. در اين پنجره علاوه بر متن پرسش و گزينه‌ها، سه مستطيل در سمت چپ با رنگ‌هاي سبز، قرمز و زرد مشاهده مي‌شود كه كادر سبز رنگ براي تنظيم نمايش پيغام انتخاب گزينه صحيح، كادر قرمز براي تنظيم پيغام انتخاب گزينه نادرست و كادر زرد براي تنظيم پيغام عدم پاسخگويي به سوال است. براي ويرايش اين پيغام‌ها، هم مي‌توانيم به صورت تك به تك روي هر پرسش عمل ويرايش را انجام داد و هم مي‌توان از مسير Edit‌/‌Preferences و انتخاب بخش Default Labels در قسمت Quiz نسبت به ويرايش كلي پيغام‌ها اقدام كرد و با اضافه‌كردن اسلايد سوال جديد ديگر نيازي به ويرايش آن نداشته باشيم. در مسير ذكر شده علاوه بر ويرايش پيغام‌هاي عنوان دكمه‌هاي موجود را نيز مي‌توانيم به عناوين دلخواه خود تغيير دهيم. دقت كنيد در تايپ مستقيم عبارات فارسي در اين قسمت‌ها بايد از نرم‌افزار فارسي‌نويس استفاده كنيد تا اين عبارات به صورت صحيح ديده شوند. پس از تعريف هر پرسش مي‌توانيم از پانل Quiz Properties ـ كه با انتخاب اسلايد آزمون مورد نظر در سمت راست ظاهر مي‌شود ـ نسبت به انجام تنظيمات بيشتر روي پرسش مورد نظر اقدام كنيم. اين تنظيمات در سه قسمت اصلي قابل دسترس است:

1ـ General: تنظيمات اصلي سوال مثل تعداد گزينه‌ها و حالت شماره‌گذاري و تنظيم تركيب تصادفي گزينه‌ها در هر بار اجرا( Shuffle Answer )

2ـ Option: تنظيمات مربوط به دكمه‌ها و پيام‌هاي ظاهر شده

3ـ Action: تنظيم عملكرد پرسش براي پاسخ نادرست و تعيين تعداد امكان پاسخ به هر پرسش

براي مديريت آزمون‌ها و پرسش‌ها مي‌توانيم از منوي Quiz استفاده كنيم كه علاوه بر امكان اضافه‌كردن پرسش، امكان تعريف مجموعه سوال (Question Pool) و مديريت آن را نيز فراهم مي‌كند. پرسش‌ها در دو حالت امتيازدار (Graded) و بدون امتياز (Survey) كه در حالت دوم، سوال حالت نظرسنجي به خود گرفته و امتيازي به پاسخ درست يا نادرست داده نمي‌شود. براي تنظيم حالت سوال روش‌هاي فراواني وجود دارد كه يكي از آنها از طريق قسمت General است. براي مشاهده مجموعه سوالات و مديريت آنها علاوه بر گزينه Question Pool Manager كه در منوي Quiz قرار گرفته مي‌توانيم از پانل Question Pool كه از قسمت Window قابل فعال‌كردن است، نيز استفاده كنيم. مي‌توانيم با فراخواني آن بعد از انتخاب نام مجموعه سوال مورد نظر از سمت راست و بالاي پانل مورد نظر نسبت به مشاهده، مرتب‌سازي و ويرايش پرسش‌هاي آن مجموعه اقدام كنيم. در قسمت Quiz Preferences كه با فراخواني بخش Preferences قابل دسترس است، چهار بخش براي تنظيم نحوه عملكرد بخش پرسش‌ها در اختيار ما قرار مي‌دهد كه عبارت است از:

1ـ Reporting: تنظيم نحوه گزارش‌گيري از نتيجه آزمون

2ـ Setting: اعمال تنظيمات اساسي روي آزمون مثل تركيب تصادفي شماره سوالات، امكان مرور سوالات، امكان بازگشت به سوال پاسخ داده شده و تصحيح آن، فعال‌كردن صفحه اعلام نتيجه در انتهاي آزمون و تنظيمات مربوط به آن و فعال سازي مرور نتيجه آزمون و مشاهده جواب‌هاي صحيح

3ـ Pass or Fail: تنظيم حد نمره قبولي و عملي كه پس از قبولي يا عدم قبولي فرد در آزمون وي بايد انجام گيرد.

4ـ Default Label: تنظيم عناوين بخش‌هاي مختلف آزمون مثل دكمه‌ها و پيغام‌هاي داخل آزمون

پس از اتمام مراحل طراحي آزمون بايد با تهيه خروجي مناسب نسبت به محل استفاده از آزمون كه ممكن است فايل فلش، فايل قابل اجرا در رايانه، فايل وب يا ساير گزينه‌ها باشد، خروجي مورد نظر را تهيه كرده و از آن استفاده مي‌كنيم. براي ايجاد خروجي نيز بايد از منوي File گزينه Publish را انتخاب كرده و با توجه به نوع خروجي مورد نظر يكي از حالت‌هاي موجود در سمت چپ پنجره باز شده را انتخاب كرده و دكمه Publish را فشار مي‌دهيم.

همان‌گونه كه در شماره قبل اشاره كرديم با خروجي گرفتن از پروژه، همراه آن يك پوسته براي مديريت اسلايدهاي پخش شده، جلو و عقب بردن، تنظيم و قطع صدا و... اعمال مي‌شود. براي مديريت اين پوسته مي‌توانيم از منوي Project گزينه Skin Editor را انتخاب كنيم تا پنجره مربوط به آن باز شود. هر پوسته شامل سه بخش دكمه‌هاي كنترلي Play Back Control، حاشيه و كادر اطراف پوسته Borders و جدول توضيحات اسلايدها Table Of Content است.

با كليك روي عنوان هر بخش در سمت چپ و بالاي پنجره Skin Editor مي‌توانيم هر بخش را فعال كرده و تنظيمات مربوط به آن را انجام دهيم. در قسمت دكمه‌هاي كنترلي مي‌توانيم نسبت به فعال يا غيرفعال بودن اين دكمه، رنگ و مكان قرارگيري آنها تصميم بگيريم، در بخش Borders مي‌توانيم با انتخاب رنگ كادر نسبت به فعال يا غيرفعال بودن آن را تنظيم كنيم. پس از اعمال تغييرات مورد نظر در اين قسمت مي‌توانيم با انتخاب دكمه Save as پوسته خود را ذخيره و در پروژه‌هاي آتي از آن استفاده كنيم. در حين طراحي يك پروژه ممكن است عناصر فراواني را به اسلايد‌ها اضافه كرده و به علت عدم تناسب از آنها استفاده نكرده باشيم.

اين عناصر همراه پروژه ذخيره شده و موجب افزايش حجم آن مي‌شود (حتي در صورت استفاده نكردن) براي جلوگيري از افزايش بيهوده حجم پروژه مي‌توان با مراجعه به قسمت Library در سمت راست محيط كاري، با كليك روي گزينه Select Unused Item كه تصوير يك زنجير شكسته است نسبت به حذف عناصر اضافي كه در پروژه استفاده نشده، اقدام كنيم.